kaartje van de
woongebieden van
indiaanse volken

kaartje van de
natuurlijke regio's
in Brazilië

kaartje van de
deelstaten van Brazilië

terug naar de
algemene informatie
over indiaanse volken
in Brazilië
 
 
 

Inleiding

Beschrijving  lesbrieven

Aanvullende materialen  (leskist, foto's, gastles, etc.)

Inleiding

De Yanomami-indianen in het Amazonegebied van Zuid-Amerika spreken veel mensen tot de verbeelding. Het is een volk dat ongeveer 21.000 mensen telt. Ze leven verspreid over zo'n 350 maloca's , yano's of gemeenschaphuizen in Brazilië en in Venezuela. Met de eerste Yanomami is pas zo'n vijftig jaar geleden 'structureel' contact gelegd, andere Yanomami zijn tot op de dag van vandaag nog niet 'ontdekt'. 

De Yanomami  zijn een semi-nomadisch volk: de  verschillende gemeenschappen trekken rond door het tropisch regenwoud. Ze leven van de jacht en visserij, ze verzamelen noten, vruchten, larven van insecten, enz. en leggen bostuinen aan. 

In eerste instantie dachten (en  denken) veel mensen dat deze (en andere) indiaanse volken 'primitief' zijn. Hun ogenschijnlijke naaktheid, het niet kennen van ijzer(en gereedschappen), hun analfabetisme, enz. is hier mede debet aan. Door onderzoek en vooral door beter contact en een groeiend respect voor hun cultuur weten we nu dat de Yanomami een volk is, die op een uitstekende manier weet te leven in het tropisch regenwoud. Hiervan zouden de nabë, de niet-Yanomami, veel kunnen leren. Hun cultuur kent niet alleen vele wetenswaardigheden, maar houdt ons, in de westerse wereld, ook een spiegel voor. Een spiegel over onze vaak eenzijdige kijk op de wereld, over hoe wij omgaan met de wereldsamenleving, over onze opvattingen over de economie en over hoe we omgaan met de natuur -in het bijzonder met het Amazonegebied-. 

Vandaag de dag staat het tropisch regenwoud onder een grote druk: wegen ontsluiten het Amazonegebied steeds meer, indiaanse gebieden worden binnengevallen en bezet door kolonisten, tropisch regenwoud verdwijnt om plaats te maken voor weilanden, grote mijnbedrijven ontginnen delfstoffen, goudzoekers dringen de meest afgelegen gebieden binnen, enz. 

Sinds het midden van de jaren zeventig staan ook de Yanomami onder een steeds meer toenemende druk. Hun fysieke en culturele overleven staat op het spel, een strijd letterlijk op leven en dood.
 

Het onderwijsproject De Yanomami: kinderen van de maan is geschreven voor de bovenbouw van het basisonderwijs. 

De Yanomami: kinderen van de maan bestaat uit zeven lesbrieven. De eerste vier lesbrieven volgen elkaar op. De laatste drie lesbrieven kunnen naar eigen inzicht aangeboden worden. 

In de eerste vier lesbrieven wordt het verhaal van Omah en Kiri, twee Yanomami-kinderen, verteld. Bij de lesbrieven wordt achtergrond- informatie gegeven over enkele onderwerpen in de centrale leestekst.
 

Lesbrief 1 gaat over het tropisch regenwoud en het belang van het regenwoud voor de Yanomami; lesbrief 2 vertelt over de manier van wonen van de Yanomami; lesbrief 3 geeft een scheppingsverhaal van de Yanomami weer en gaat in op de bedreigingen door goudzoekers; lesbrief 4 laat zien dat alfabetisatie van de Yanomami noodzakelijk is, willen ze in gesprek kunnen gaan met de Braziliaanse maatschappij en zichzelf kunnen verdedigen tegen de toenemende druk op hun leefgebied en cultuur van de niet-Yanomami. 

Lesbrieven 5 t/m 7

De vijfde, zesde en zevende lesbrief werken drie onderwerpen nader uit. Lesbrief 5 gaat in op de bedreigingen van de Yanomami; lesbrief 6 vertelt over de maloca (yano of gemeenschapshuis); lesbrief 7 gaat over de verovering van het huidige Brazilië in het jaar 1500.
 

Op 22 april 2000 was het 500 jaar geleden dat de Portugese zeevaarder Pedro Alvarez Cabral de kolonisatie van Brazilië inluidde. Vertegenwoordigers van de nog ongeveer 180 verschillende indiaanse volken in Brazilië grepen deze gelegenheid aan om tussen 17 en 21 april 2000 een grote conferentie  en manifestatie in Coroa Vermelha (in de Braziliaanse deelstaat Bahia) te houden. De indiaanse volken vragen om (inter-)nationale aandacht en ondersteuning in hun strijd om toewijzing van land en erkenning c.q. afbakening van hun indiaanse gebieden. Alleen met eigen, beschermde indiaanse gebieden kunnen ze de komende vijfhonderd jaren met vertrouwen tegemoet zien.
Zie voor een verslag van deze indiaanse conferentie: naar een ander Brazilië
 

Bij deze lesbrieven zijn aanvullende materialen ontwikkeld, o.a. de leskist ‘Amazonas' (met tal van authentieke materialen van o.a. de Yanomami), foto-materialen en een dia-serie. Gastlessen kunnen op aanvraag door BIS-medewerkers verzorgd worden. Onkosten die U maakt als transportkosten en huur leskist e.d. zijn over het algemeen subsidiabel. Nadere inlichtingen bij BIS - Maastricht.

Klik hier voor een overzicht 
van de mogelijkheden (o.a gastlessen) en materialen (o.a. leskist)

De ontwikkelingsorganisaties Vastenaktie en Solidaridad steunen de Yanomami (en andere indiaanse volken) middels het werk van CIMI, het pastoraat ten behoeve van de indiaanse volken in Brazilië. CIMI strijdt samen met de indiaanse volken en indiaanse organisaties om toewijzing en afbakening van indiaanse grondgebied en daarmee om het behoud van indiaanse culturen. 
 

Vastenaktie Postbus 16439 2500 BK  Den Haag  Tel: 070 313 6 100 Fax: 070 313 6 101 Email: campagnecentrum@vastenaktie.nl Internet: www.vastenaktie.nl

Solidaridad Goedestraat 2  3572 RT  Utrecht  Tel: 030 272 03 13  Fax: 030 272 01 94 E-mail: solidaridad@antenna.nl Internet: www.solidaridad.nl