|
Guatemala
in het kort
berichten &
activiteiten
e-zine
De Quetzal Vliegt ...!
exposities
Reencuentro
Verweven Leven
Niño Caminante
GuateMaya Presente!
onderwijs
projecten & leskist
& gastlessen
vriendschapsbanden
basisscholen
Twente - Teleman
bisdom Roermond &
bisdom San Marcos
parochies
Lumen Christi Twente &
Santa Catalina La Tinta
informatie
boeken & webstekken
& audiovisuele materialen
koffie
|
|
Mijnbouw in
Guatemala
Het verzet groeit
in San Miguel Ixtahuacán
Stafleden van de interkerkelijke ontwikkelingsorganisatie
Solidaridad bezochten in maart 2007 het departement San Marcos.
Hier volgen enkele indrukken van hun bezoek aan de door de open
mijnbouw getroffen gemeenschappen.
zie ook
Voor
geen Goud! voor ander actueel nieuws
|
|
|
|
De Pastorale
Commisie voor Vrede en Ecologie -COPAE-
en de mijnbouw in San Marcos
|
|
|
|
In tegenstelling tot
de inwoners van Sipacapa was de bevolking van San Miguel Ixtahuacán
aanvankelijk vóór de komst van de Marlinmijn, omdat door het bedrijf
Montana mooie beloften werden gedaan over werkgelegenheid voor
iedereen, de aanleg van wegen, de bouw van gezondheidscentra enz. Maar
ruim een jaar nadat de mijn van start is gegaan voelen veel inwoners
van San Miguel zich bedrogen en groeit het verzet. Daarvoor zij een
aantal redenen aan te wijzen. Zo voelt menigeen zich bekocht omdat de
prijs die men destijds voor de grond kreeg, heel laag was. Maar er is
meer. Onlangs zijn een aantal inwoners van San Miguel die
aanvankelijke werk hadden gekregen in de mijn, door het bedrijf
ontslagen. Ook ziet de bevolking nu wat de gevolgen zijn van de
activiteiten van de mijn: zo'n 50 huizen die scheuren vertonen,
waterbronnen die opdrogen, dieren die sterven, wegen van de
gemeenschap die door het bedrijf worden ingepalmd. Om hun protest te
uiten hebben de bewoners van San Miguel onlangs te toegangswegen tot
de mijn geblokkeerd. Bedreigingen door het mijnbouwbedrijf waren
daarop het antwoord, o.a. in de vorm van pamfletten waarop te lezen
staat dat medewerkers van de milieuorganisatie Madre Selva die steun
verleent aan de bevolking door onderzoek te doen naar de kwaliteit van
het water, in de gevangenis zullen belanden en dat wie protesteert een
zelfde lot wacht. Bovendien worden er 's nacht regelmatig schoten
gehoord die duidelijk bedoeld zijn om de bevolking te intimideren.
Begeleid door leden van de COPAE, La Comisión Pastoral de Paz y
Ecología van het bisdom San Marcos, bracht Solidaridad op zaterdag 17
maart een bezoek aan de gemeenschap van Agel die deel uitmaakt
van San Miguel. Ook de Nederlandse journalist Peter Rhebergen (hij
schrijft o.a. voor de Groene), was bij het bezoek aanwezig. In Agel
werden we ontvangen door boze maar ook duidelijk geïntimideerde
bewoners, maar niet voordat de veiligheidsdienst van het bedrijf ons
in een auto enkele kilometers had gevolgd en we op film waren
vastgelegd (hetzelfde overkwam Mgr. Ramazzini toen hij onlangs met de
pauselijke nuntius het gebied van de mijn bezocht).
|
|
|
|
Gemeenschappen
van San Miquel organiseren zich
In Agel vertelden de inwoners
uitgebreid over hen grieven en hun angst voor de toekomst. Een door de mijn
ontslagen pastor van een protestantse kerk was daarbij de belangrijkste
woordvoerder; hij vertelde dat door de problemen met de mijn protestanten en
katholieken steeds meer samenwerken in hun verzet, waardoor de politiek van
Montana om de bevolking te verdelen langs de lijn van de religie, steeds minder
succes heeft. Ook enkele vrouwen deden het woord in Agel. Een jonge Maya vrouw
met een kind van twee vertelde met veel details hoe zij en haar man waren
blijven weigeren hun grond te verkopen, totdat de machines zo dicht in de buurt
waren gekomen dat verder verzet nutteloos leek. Voor het geld dat ze kregen
hadden ze elders een kleiner stukje grond voor een huisje gekocht, maar hun
inkomen uit de landbouw zijn ze helemaal kwijt en werk in de mijn heeft haar man
ook niet gekregen. De vrouw vertelde dat ze in haar jeugd als dienstmeisje in de
hoofdstad had gewerkt en dat er eigenlijk weinig anders opzat dan te proberen
haar oude beroep weer op te pakken. Waarbij ze zich zeer goed realiseert dat
rijke families die dienstmeisjes willen er een grote hekel aan hebben als je met
een kind aankomt
In tegenstelling tot enige tijd geleden toen de inwoners van San Miguel niets
moesten hebben van de kritische geluiden van het bisdom, is de COPAE nu een
welkome bondgenoot bij het wereldkundig maken van de problemen die de mijnbouw
veroorzaakt, bij het aanklagen van de bedreigingen die de bevolking dagelijks
ontvangt en bij het zoeken naar juridische wegen om ontslagen aan te vechten,
vergoeding te ontvangen voor geleden schade enz. De bevolking voelt zich getergd
door de mijn en heeft zich onlangs tot Amnesty International gewend om aandacht
te vragen voor de hachelijke situatie in San Miguel.
|
|
|
|
Sipacapa
organiseert zich
Intussen zijn in Sipacapa de
inwoners onverminderd strijdbaar. Een door de inwoners gevormd burgercomité wil
deelnemen aan de verkiezingen in september om op gemeentelijk niveau de macht in
handen te krijgen en aldus het beleid met betrekking tot de mijn te kunnen
beïnvloeden. Een ander belangrijke punt voor Sipacapa is het monitoren van de
milieueffecten van de mijn, vooral op het gebied van kwaliteit en kwantiteit van
het water. Daarbij is samenwerking met Solidaridad, MER, Nederlandse ambassade
zeer welkom. Ook het uitvoeren van een alternatief ontwikkelingsplan op basis
van kleinschalige landbouw en regionale handel staat in Sipacapa centraal. De
voorbereiding en uitvoering van dat plan zal een langdurige en intensieve
investering vergen in organisatorische en financiële zin, waarbij een
belangrijke rol is weggelegd voor de verschillende diensten van de Pastoral
Social van het bisdom en de internationale solidariteit.
Het werk van COPAE breidt zich uit over heel Guatemala
Het team van de COPAE heeft de
handen meer dan vol aan het technisch en organisatorisch begeleiden van de
inwoners van Sipacapa en sinds kort dus ook van San Miguel. Daarnaast heeft de
COPAE geassisteerd bij consultas of volksraadplegingen in een aantal andere
gemeenten van San Marcos waar door de overheid licenties zijn verstrekt. Ook
participeert de COPAE in de oprichting van een nationaal front tegen de mijnbouw
dat werkt via een aantal commissies: voor juridische ondersteuning, vorming,
politieke beïnvloeding, monitoring en communicatie op nationaal en
internationaal niveau. Belangrijk is ook dat de door ander bisdommen van
Guatemala is gevraagd te assisteren bij de oprichting van eigen diocesane
commissie tegen de mijnbouw. Op nationaal niveau maakt de COPAE zich sterk voor
de juridische erkenning van de volksraadplegingen door het Constitutionele Hof;
in contacten met de Commissie van Energie en Mijnbouw van het Congres dringt de
COPAE aan op de noodzakelijke wijzigingen in de wet op de mijnbouw. Om haar doel
te bereiken wil de COPAE versterking van het team, vooral op het gebied van
juridische ondersteuning en basisorganisatie.
De toestand in San Marcos is ten gevolgen van de conflicten rond de mijn
onverminderd gespannen. Daarbij wekt het bij een buitenstaander verbijstering
dat het mijnbouwbedrijf niet eens de schijn wekt werkelijk verbetering te
brengen voor de bevolking; een stuk symbolisch asfalt dat door Montana nog geen
maand geleden werd aangelegd vertoont nu al de eerste gaten. De spanning in San
Marcos is de afgelopen weken nog vergroot door de komst van een duizendtal
Noord-Amerikaanse militairen die volgens de officiële uitleg bruggen komen
bouwen en putten slaan. Dat gelooft niemand en her en der in San Marcos zie je
pamfletten met daarop: 'Ik heb ze niet uitgenodigd, jij wel?'
|
|
|
|
De
Guatemalteekse overheid begint zich zorgen te maken
Dat de Guatemalteekse
overheid die de licenties verstrekt zich wel degelijk zorgen maakt
over de reactie van de bevolking, blijkt uit het verzoek van de
ministers van Mijnbouw en van Milieu voor een onderhoud met Mgr.
Ramazzini. De bisschop heeft voor dat gesprek dat in zijn huis in San
Marcos zal plaatsvinden ook de leden van zijn eigen COPAE uitgenodigd.
De punten die Ramazzini zelf aan de orde wil stellen zijn: de winsten
van de mijn, de rechtsgeldigheid van de volksraadplegingen, de
milieueffecten van de mijn -met speciale aandacht voor het water- en
de bedreigingen aan het adres van de bevolking. Toch is dezelfde
overheid die geïnteresseerd lijkt te zijn in een bemiddelende rol van
de kerk tegelijkertijd bevreesd voor de stem van de bisschop. Zo werd
van overheidswegen verhinderd dat Mgr. Ramazzini op 19 maart in de
hoofdstad van Guatemala de deelnemers aan het jaarlijkse beraad van de
Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank zou toespreken over de nadelige
gevolgen van de mijnbouw.
De komende presidentsverkiezingen werpen ook in San Marcos hun schaduw
vooruit. Op bomen, rotsen en muren staan in felle kleuren de namen van
presidentskandidaten met leuzen die soms niet veel goeds beloven,
zoals: ‘Met harde hand’, het motto van generaal Otto Pérez Molina. Ook
de naam van Maya-kandidate Rigoberta Menchú ontbreekt niet. Al eerder
had Mgr. Ramazznini verklaard dat Rigoberta veel zou kunnen betekenen
voor de ontwikkeling van Guatemala, op voorwaarde dat zij er in slaagt
een eigen politieke beweging van de grond te krijgen. Dat zal niet
eenvoudig zijn. Ook bij Maya’s bestaat er een gamma aan opvattingen
met betrekking tot de politieke toekomst van het land en de weg die
daarbij moet worden gevolgd; bovendien doen ook andere partijen
momenteel verwoede pogingen om Maya-kandidaten hoog op de kieslijst te
plaatsen. Intussen houden bisschop Ramazzini en zijn medewerkers het
kruit droog. Het bisdom is voornemens alle presidentskandidaten naar
San Marcos uit te nodigen om van hen persoonlijk hun standpunt over de
mijnbouw te vernemen.
|
|
|
|
Met dank aan Mario Coolen,
18 maart 2007
www.solidaridad.nl
|
|
|
|
Andere Nederlandstalige artikelen & webstekken over de
mijnbouw,
zie
Voor
geen Goud!
|
|
|
|
De Quetzal Vliegt ....!
Regelmatig verschijnt
de e-zine De Quetzal Vliegt ...!
Abonneren is
gratis en gemakkelijk.
Stuur uw naam en
woonplaats via email naar
info@GuateMaya.nl
Naar
archief De Quetzal Vliegt ... !
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
