|
Guatemala
in het kort
berichten &
activiteiten
e-zine
De Quetzal Vliegt ...!
exposities
Reencuentro
Verweven Leven
Niño Caminante
GuateMaya Presente!
onderwijs
projecten & leskist
& gastlessen
Vriendschapsband
tussen basisscholen
Twente - Teleman
bisdom Roermond &
bisdom San Marcos
informatie
boeken & webstekken
& audiovisuele materialen
koffie
|
|
Informatie
|
Boeken
|
|
[ De Dans van de
Trom, een Maya ritueel ]
Dit
verhaal duurt 13 dagen in het Maya-Hoogland van Guatemala, 1546. Voor
de dominicaan, broeder Sebastián, zijn deze 2 weken als alle andere.
Voor de Maya's zeer zeker niet. Het zijn de laatste dagen van hun
kalender. Een tijd van rusteloze spanning. Zal Heer Bergen Valleien
hen een nieuwe cyclus verlenen? Nog niet zo lang geleden waren de
verhoudingen helder. Het gunstig stemmen van de goden was het werk van
kalendervoorspellers en jaguarpriesters. Zij leidden de rituele
dansen. Nu zijn er nieuwe machthebbers. En hun geestelijken moeten
niets hebben van die duivelse praktijken.
Daarom bevreemdt het broeder Sebastián des te meer dat er voor De Dans
van de Trom van hogerhand een uitzondering is gemaakt. Waarom opnieuw
de afgoderij aanwakkeren in zijn dorp Rabinal? En net nu er
onverwachts hoog bezoek uit Spanje komt. Cecilia, dochter van een
veroveraar en een Maya-prinses, weet meer. Maar haar jade-groene ogen
brengen broeder Sebastián alleen maar in de war.
De dagen kruipen langzaam naar hun eind. En niet zonder slachtoffers.
Heer Bergen Valleien is onvoorspelbaar. Zijn ongenoegen schept onheil.
Slechts één ritme kan zijn onstuimigheid in goede banen leiden. De
klank van rubber op hout. De doffe dreun en de trompetstoot. De
dwingende werkelijkheid van De Dans van de Trom.
Ruud
van Akkeren is antropoloog. Hij promoveerde op het Maya-drama De
Dans van de Trom aan de Universiteit Leiden. In Nederland geeft hij
cursussen over de Indiaanse cultuur van Mesoamerika in het
HOVO-programma van de VU en Erasmus. In Guatemala doet hij onderzoek
en ontwikkelt onderwijs voor Maya's over hun eigen geschiedenis.
De
Dans van de Trom wordt nog steeds opgevoerd in het dorp Rabinal. In
2005 werd het door UNESCO tot Immaterieel Erfgoed van de Mensheid
uitgeroepen.
|
[ De Achí
identiteit ]
De Achí Identiteit’ is een 150 pagina’s tellend fotoboek dat een
beeldende visie geeft op de identiteit van het Achí volk uit Rabinal
in Guatemala. De fotoselectie omvat karakteristieke elementen van deze
identiteit zoals de spiritualiteit, het samenleven met de voorouders,
de kunstnijverheid en de traditionele dansen.
Maar ook wordt het
lijden getoond dat het Maya Achí volk gedurende vele eeuwen heeft
ondergaan, en meer specifiek gedurende de militaire repressie van de
jaren tachtig. Getuigenissen en
inleidende teksten vullen de foto’s aan.
De teksten zijn
tweetalig in het boek opgenomen (Spaans en Achí); een inlegvel met de
Nederlandse vertaling maken deze toegankelijk voor een Nederlands
publiek.
Het boek is een gezamenlijke publicatie van het
Gemeenschapsmuseum in
Rabinal, Guatemala en de
interkerkelijke ontwikkelingsorganisatie Solidaridad. Het boek kost €
12,50 inclusief verzendkosten.
Voor het bestellen van publicaties bij Solidaridad verzoeken wij u het
totale bedrag over te maken op giro 166.40.42 t.n.v. Solidaridad te
Utrecht o.v.v. de titels en de aantallen. Bij betaling achteraf (via
acceptgiro) zijn wij genoodzaakt € 2 administratiekosten in rekening
te brengen. Betaalt u elektronisch, via girotel of internet, vergeet
dan niet het verzendadres te vermelden.
|
[ Se Levantan, de doden staan op ]
De weg naar een waardige
begrafenis
Tijdens de burgeroorlog
in Guatemala verdwenen duizenden mensen in anonieme massagraven. Na het
tekenen van de vredesakkoorden begon een pastoraal team in het bisdom El
Quiché met het openen van deze graven. Het waardig herbegraven van de
doden, omgeven door alle rituelen uit het geloof van de Maya', is een
belangrijke stap in de rouwverwerking van de nabestaanden. Het
herbegraven is ook belangrijk om de cultuur van het zwijgen te
doorbreken. Steeds meer mensen durven tegenwoordig getuigenissen af te
leggen over de gruwelen van de burgeroorlog.
In het boek Se
Levantan getuigen ontroerende foto's van het verdriet en de
genegenheid van de nabestaanden voor hun doden. In korte, poëtische
teksten wordt de verbondenheid tussen levenden en doden beschreven. Het
boek is in eerste instantie bedoeld voor de nabestaanden in Guatemala,
zodat zij een 'levende' herinnering behouden aan hun geliefden en de
geschiedenis. Daarnaast is het een monument voor de slachtoffers. Het
boek zal ook voor de nieuwe generatie de herinnering levend houden en
bijdragen aan het vredesproces.
Het boek is echter ook geschikt voor een breder, in Guatemala
geïnteresseerd, publiek. Spaanstalig met Nederlandse vertaling. Te
bestellen bij Solidaridad.
zie ook expositie
Reencuentro
|
[ Hart voor de aarde
]
De vier
hoeken
van de aarde
zijn het
huis dat we bewonen
Daar groeien we op en bewegen we ons,
het is de plek waar we lachen en huilen
Op de aarde worden we geboren,
op de
aarde sterven we
De aarde is het middelpunt van ons bestaan,
het begin van de weg die naar God zelf voert
Hart voor de Aarde is een
bloemlezing met teksten van en over de
oorspronkelijke
bewoners van Guatemala, de Maya's. Over hun roemrijke verleden, maar
ook
over het onverwachte ontwaken van een cultuur die zich eeuwenlang in
het
verborgene wist te handhaven.
Centraal staat het scheppingverhaal uit
de
Pop Wuj, het heilige boek van de Maya's. Daarin wordt verteld hoe God
de
eerste mensen kneedde uit deeg van gele en witte maïs. Sinds dat
allereerste
begin is het leven van Maya's gewijd aan vakkundig en eerbiedig
verbouwen
van maïs. En aan het verdedigen van de aarde, de plek waar ieder
mens
als een maïsplant wordt gezaaid. Voor Maya's heeft het bestaan
betekenis
en glans wanneer wordt geleefd met 'hart voor de aarde'.
Door de eeuwen heen hebben
Maya's te lijden gehad van
onderdrukking
en geweld, werden ze slachtoffer van regelrechte volkerenmoord. Maar na
elke verwoestende orkaan zijn ze weer opgestaan. Het leven is niet
klein
te krijgen voor wie geworteld is in rijke tradities en vruchtbare aarde.
Samenstelling:
Mario Coolen
Uitgave: Solidaridad
en
BACLA, Utrecht
156 pagina's met illustraties
|
[ El camino
del cafe
]
|
|
[
Schaduwen van Bonampak
]
De
Lacandones noemen zichzelf de Hach Winik, wat in hun taal ‘Echte Mensen’
betekent. Ze
onderscheiden zichzelf van twee andere mensensoorten, namelijk de
kah
(ladino’s) en de
tsul
(buitenlanders oftewel de blanken).
Beiden spreken volgens de Lacandones
Putun T’an
(‘Onverstaanbare Taal’).
Het tropisch regenwoud
in Chiapas, Mexico verdwijnt. Wat gebeurt er met de Lacandon Maya’s?
De Rotterdamse
antropoloog Sebastiaan Roeling verbleef in de Chiapas, de
armste deelstaat van Mexico, tussen de Lacandon Maya’s om
zodoende alle aspecten van hun cultuur te kunnen bestuderen. Hierbij
kreeg hij ondersteuning van
Chan Bol, een Lacandon uit
Lacanhá Chansayab. Het resultaat van zijn studie is het nieuwe boek:
Schaduwen van Bonampak.
De
Lacandones zijn het inheemse volk van Chiapas. Hun voorvaderen
besloten honderden jaren geleden naar dit ondoordringbare regenwoud te
vluchten om de Spaanse conquistadores te ontlopen. En met succes, want
tot in de jaren veertig van de twintigste eeuw bleven zij buiten het
bereik van de westerse wereld, waardoor zij hun typerende Maya-cultuur
zonder inmenging konden voortzetten en ontwikkelen. Vandaag de dag
leven er nog zo’n 700 Lacandones in het tropisch regenwoud.
Ze staan
vooral bekend om hun witte lange tunieken van katoen en hun lange
zwarte haar. Reizigers die de fabelachtige Maya-ruines van Palenque
hebben bezocht zijn hen ongetwijfeld een keer tegen gekomen, want vlak
voor de ingang van het park bieden zij de toeristen hun kunstige
handwerk aan.
Het
toerisme wordt een steeds belangrijkere bron van inkomsten voor de
Lacandones. De voornaamste reden hiervoor is dat houtkapbedrijven de
laatste jaren zo’n 65.000 (!) hectare van het tropisch regenwoud van
de Lacandones hebben gekapt, waardoor ze niet meer in staat zijn
zichzelf volledig te onderhouden met wat de natuur hen te bieden
heeft.
Deze
ontwikkeling heeft tot gevolg dat de Lacandones steeds vaker in
contact komen met de westerse wereld en daar in rap tempo
eigenschappen van gaan overnemen. Enkele Lacandones lopen al rond met
een mobiele telefoon met kleurenscherm en ingebouwde fotocamera,
terwijl ze nog wel hun land volgens de traditionele landbouwmethoden
bewerken.
Sebastiaan Roeling
heeft tijdens zijn verblijf in Lacanhá Chansayab veel geleerd over
onder andere huisvesting, huwelijk, zwangerschap, opvoeding,
droominterpretatie, voedingsgewoonten, traditionele geneeskunde,
rituelen en offers. Hij noteerde twee nog onbekende
verwantschapstermen en legde een unieke versie van het Lacandon
scheppingsverhaal vast.
ISBN 9080855448
Informatie
www.mayaweb.nl
|
[ Mayas ]
Fotoboek
met 175 foto's van
Miquel Dewever-Plana
met teksten van Alain Breton en Anna Cazales.
In totaal 252 pagina's,
uitgegeven
door CLD Editions in 2002. Er is een Spaanse en Franse editie. Via BIS
nog enkele
exemplaren Euro 58,00. Tegen verzendkosten in Nederland (Euro 5,50) kunnen we u
het boek ook toesturen. Info: 043 3216243
|
[ Oude en Nieuwe Maya's, een reisverslag ]
Ze kenden
geen wiel of lastdieren, en evenmin metaalbewerking. Toch brachten ze de
grootste beschaving van Noord- en Zuid-Amerika voort: de Maya’s. Ze bouwden
tempels en paleizen, schreven boeken en rookten sigaren, voerden oorlog en
offerden mensen. Af en toe stortte hun samenleving in, maar altijd weer richtten
ze zich op: de Maya’s. Totdat de Spanjaarden kwamen en alles wegvaagden – of dat
meenden te doen, want eeuwen van opstand en lijdzaam verzet lieten andermaal de
taaiheid zien van de Maya’s.
Oude en nieuwe Maya’s gaat over een volk met een ongehoord rijk verleden en een
even boeiend heden. In de voetsporen van de negentiende-eeuwse
ontdekkingsreizigers trokken de auteurs met muildieren en achter op vrachtwagens
door de uithoeken van Zuidwest-Mexico. Ze logeerden bij de opstandelingen in de
jungle, de Zapatisten, en ontdekten ruïnes in de laatste resten tropisch
regenwoud, maar kwamen bovenal met een cultuur in aanraking die onder een vernis
van koloniale gewoontes, Coca-Cola en christendom bijna onveranderd is blijven
voortleven.
Auteurs: Dik van der Meulen en Marta Duran de Huerta.
Info:
uitgeverij Boom / SUN
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Webstekken
|
|
Solidaridad, de interkerkelijke
ontwikkelingsorganisatie voor Latijns-Amerika in Utrecht, heeft vele en goede
contacten met mensenrechtenorganisaties, fair trade coöperaties,
Maya-organisaties op het gebied van cultuur & spiritualiteit, pastorale centra
en onderwijsprogramma's in Guatemala. Regelmatig berichten medewerkers van
Solidaridad over de laatste ontwikkelingen.
|
|
Gemeenschapsmuseum in Rabinal
, zie ook boek 'De Achí identiteit'
|
|
Mayaweb, een Nederlandstalige website
met veel informatie over de geschiedenis en cultuur van de Klassieke
Maya's
|
|
|
|
|
E-zine
De Quetzal Vliegt ...!
Regelmatig verschijnt
de gratis e-zine De Quetzal Vliegt ...!
Abonneren is
gemakkelijk.
Stuur uw naam en
woonplaats via email naar
info@GuateMaya.nl
|
|
|
|
|
|
|
