De gemeente Houten heeft de strijd om de
titel Fietsstad 2008 van de Fietsersbond gewonnen. De jury onder voorzitterschap van
Jeltje van Nieuwenhoven was unaniem enthousiast over de manier waarop Houten al bijna
dertig jaar de fiets centraal stelt in de inrichting en uitbreiding van de gemeente.
“Het werd tijd dat deze gemeente die jaarlijks vele buitenlandse cameraploegen
ontvangt om haar unieke en consequente fietsbeleid, ook in Nederland de meer dan verdiende
erkenning krijgt”, aldus
Halverwege de jaren 80 werd het 9000 inwoners tellende dorpje Houten
uitgebreid tot een middelgrote gemeente met 33.000 inwoners. Men nam toen een uniek
besluit: bij de inrichting van de nieuwe wijken zou de fiets centraal staan en de auto op
het tweede plan komen. Dit heeft geleid tot een uitgebreid fijnmazig net van brede veilige
fietspaden waarop je nauwelijks auto’s tegenkomt. De auto is verwezen naar een
rondweg met slechts beperkte toegangswegen naar het centrum. Het concept werkt. In Houten
kiezen de bewoners voor de meeste ritten de fiets, omdat dat sneller en plezieriger is.
Het aantal bezitters van fietskarren is hier het grootst van Nederland. In Houten zie je
ook beelden die we elders in Nederland niet meer zien. Rond de tijd dat de scholen in- en
uitgaan zie je honderden jonge kinderen zelfstandig fietsen. Voor de jury was dit een zeer
belangrijk gegeven, omdat elders in Nederland het aantal kinderen dat zelfstandig aan het
verkeer deelneemt voortdurend afneemt. Binnen 50 jaar is de gemiddelde leeftijd dat
kinderen zelfstandig mobiel zijn, gestegen van 5 jaar naar 9 jaar.
Houten liet het niet bij de eerste uitbreiding met de fiets in de hoofdrol.
Ook in de laatste (Vinex)uitbreidingsoperatie vanaf 1998 waarbij
het aantal inwoners groeit tot bijna 50.000, stond de fiets weer centraal en kunnen
fietsers nog sneller, veiliger en plezieriger hun bestemmingen bereiken.
Jaarlijks komen er cameraploegen uit de hele wereld om deze unieke
fietsgemeente te filmen. Heel langzamerhand nemen andere gemeenten in Nederland –delen-
van het Houtense concept over. “De Fietsersbond hoopt dat meer gemeenten bij
herstructurering en uitbreiding durven te kiezen voor de fiets. Daarmee kiezen ze voor een
leefbare gemeente, waar álle inwoners, ook kinderen, zich veilig, gezond en zelfstandig
kunnen verplaatsen.” aldus
De jury had ook veel lof voor de andere vier genomineerden.
Groningen scoorde zeer goed op het aspect fietsparkeren; Veenendaal op de
tevreden fietsers; Nijmegen op de vooruitgang en Goes op onweerstaanbaar fietsklimaat. De
Fietsersbond selecteerde deze vijf genomineerden na uitgebreid onderzoek naar
fietsvoorzieningen in 42 gemeenten, de zogenaamde Fietsbalans.