Overigens heeft China het Kyotoprotocol wél ondertekend en ondanks een economische groei van dertig procent, bracht het land zijn broeikasgasuitstoot sinds het midden van de jaren negentig met zeventien procent terug.
De aarde wordt warmer, met of zonder Kyoto
(Het Parool 5 dec. 2003) Zonder steun van de Verenigde Staten of van Rusland dreigt het verdrag van Kyoto te mislukken. Twee jaar geleden trokken de VS zich terug. Gisteren, op de eerste dag van de VN-klimaatconferentie in Milaan, maakte Rusland bekend het verdrag in de huidige vorm niet te ondertekenen. Hoe erg is dat?
Zeker, er is allang voldaan aan de eis dat het Kyoto
Protocol door minimaal 55 landen moet zijn geratificeerd - 119 landen hebben
getekend. Maar al die landen samen waren in 1990 'slechts' verantwoordelijk voor
44 procent van de uitstoot van broeikasgassen. En het verdrag treedt pas in
werking als de ondertekenaars in 1990 samen verantwoordelijk waren voor ruim de
helft van de broeikasgasuitstoot (55 procent). Ofwel, als ook een van de twee
grootste broeikasgasproducenten in 1990, de VS en Rusland, meedoet. Volgens het
protocol zouden de geïndustrialiseerde landen de uitstoot van zes broeikasgassen
tussen 2008 en 2012 moeten hebben teruggebracht tot gemiddeld 5,2 procent onder
het niveau van 1990. Voor afzonderlijke landen kan die reductie wat hoger of wat
lager uitvallen - feit is dat ook de ondertekenaars er tot dusver zelden in
geslaagd zijn de doelstelling te halen.
Volgens veel wetenschappers zou de vijf procent reductie uit het Kyotoprotol
toch al onvoldoende zijn om significante klimaatsveranderingen een halt toe te
roepen. Daarvoor zouden reducties van rond de zestig tot zeventig procent nodig
zijn.
De effecten van broeikasgasemissies werden in 2001 samengevat door het
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Dat voorspelde - zonder
tegenmaatregelen - een stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde met
tussen de 1,4 en 5,8 graden, meer zware neerslag en waarschijnlijk vaker
tropische stormen.
Maar niet alle klimaatonderzoekers onderschrijven die conclusies. Volgens
sommigen heeft het IPCC in zijn samenvatting voor beleidsmakers onvoldoende
gewezen op alle onzekerheden en onduidelijkheden in het klimaatonderzoek.
Verstokte klimaatsceptici zoals de Britse emeritus-hoogleraar Philip Stott
wijzen erop dat het klimaat veel te ingewikkeld in elkaar zit om ooit te kunnen
denken dat het met één simpele parameter - broeikasgassen - te beïnvloeden is.
Anderen wijzen op effecten van de zon die onvoldoende in rekening zouden zijn
gebracht. De zonneactiviteit varieert volgens onder meer een elfjarige cylcus en
en die variatie zou indirect voor meer of minder verkoeling op aarde zorgen.
Het merendeel van de klimaatonderzoekers lijkt inmiddels wel overtuigd van de
relatie tussen broeikasgassen en klimaat, zij het dat de ernst van de gevolgen
nogal eens verschillend wordt beoordeeld.
Zulke wetenschappelijke onzekerheden voeden de twijfel aan het Kyotoprotocol.
'Wat zou Kyoto opleveren aan afkoeling?', vroeg Clingendael-onderzoeker Hans
Labohm zich onlangs in Het Parool af.
'Volgens de modellen van het IPCC slechts 0,07 graden Celsius in 2050.' Met hem
vraagt ook bijvoorbeeld de denktank European Science and Environment Forum zich
af of de gelden –naar schatting honderden miljarden euro's per jaar– niet aan
urgentere zaken moeten worden besteed.
Maar het gaat ook om de lange termijn, aldus het hoofd van het Klimaatbureau van
de Verenigde Naties, de Nederlandse Joke Waller-Hunter. ''Het is een eerste stap
die op termijn tot veel verderstrekkende maatregelen kan leiden.''
Dat de roep om maatregelen prangender zal worden, is niet denkbeeldig. Nu nog
verbruiken bijvoorbeeld Chinezen per hoofd van de bevolking tien keer minder
energie dan Amerikanen. Als hun verbruik dat van de VS nadert, zal de
broeikasgasuitstoot van China die van alle andere landen in de schaduw stellen.
Overigens heeft China het Kyotoprotocol wél ondertekend en ondanks een
economische groei van dertig procent, bracht het land zijn broeikasgasuitstoot
sinds het midden van de jaren negentig met zeventien procent terug.
Uitstoot CO2 stijgt nog
Europa leeft milieunorm Kyoto
niet na
(NRC 7 mei 2003) De uitstoot van broeikasgassen
stijgt nog steeds in de Europese Unie. Daarmee dreigt de EU de doelstelling te
missen van het Kyoto-protocol, het klimaatverdrag uit 1997 over het terugdringen
van dit soort gassen.
Volgens het Europees Milieuagentschap (EEA) is de uitstoot van gassen als kooldioxide (CO2), die verantwoordelijk wordt gehouden voor de opwarming van de aarde, in 2001 in de Europese Unie als geheel met 1 procent toegenomen. Er was juist afgesproken om de uitstoot te verminderen. Volgens 'Kyoto' moet de Europese Unie als geheel in 2012 8 procent minder broeikasgassen uitstoten dan in het 'ijkjaar' 1990.
Eurocommissaris Margot Wallström zei gisteren dat ,,extra maatregelen'' nodig zijn in landen die hun doelstelling niet halen.
Nederland is een van die landen. De uitstoot was in 2001 1,3 procent hoger dan in 2000, en 4,1 procent hoger dan in 1990. Volgens een EU-verdeelsleutel moet Nederland in 2012 6 procent lager uitkomen dan in 1990. Staatssecretaris voor Milieu Van Geel (CDA) wil daarom dat het kabinet, om de CO2-uitstoot extra terug te dringen, zo snel mogelijk een besluit neemt over betaling voor het weggebruik, gedifferentieerd naar plaats, tijd en milieuprestatie. Verder rekent de demissionaire staatssecretaris op schonere motoren. Van Geel wil dat olieraffinaderijen hun kraakinstallaties in de nabije toekomst op (minder vervuilend) gas laten werken. Nederland streeft uiteindelijk naar een reductie van de CO2-uitstoot met 30 procent in 2020 ten opzichte van 1990.
Het EEA noemt in zijn rapport een koude winter, het toegenomen verkeer en de toename van het gebruik van fossiele brandstof bij de productie van elektriciteit en verwarming als de belangrijkste oorzaken voor de toename. De droogte in 2001 dwong landen die relatief veel gebruik maken van waterkrachtcentrales uit te wijken naar fossiele brandstoffen.
Het EEA heeft becijferd dat vooral Ierland, Spanje en Portugal hun doelstelling niet halen. Dit zijn uitgerekend de economisch achtergebleven regio's, die volgens de verdeelsleutel binnen de EU hun CO2-uitstoot mogen verhogen ten opzichte van 1990.
In Spanje is de situatie onlangs iets verbeterd, mede door de toename van het gebruik van waterkrachtcentrales bij de stroomproductie. Maar het land erkent dat het, mede door de sterke economische groei, nog niet aan het gestelde doel voldoet. Ook Ierland haalt lang niet de reductie die was beloofd. Maar volgens het Ierse ministerie van Milieu zal een in november 2000 aangenomen Climate Change Strategy daarin binnenkort verandering brengen.
Het Kyoto-protocol is nog niet in werking getreden. Daarvoor moeten 55 landen die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor ten minste 55 procent van de uitstoot het hebben geratificeerd. Omdat de Verenigde Staten (36 procent) uit economische motieven niet zullen ratificeren, is het wachten op Rusland. Oud-minister Jan Pronk, VN-gezant voor milieu, zei vanmorgen op BusinessNieuws Radio dat de Russische president Poetin ,,heeft toegezegd dat hij binnen een paar weken ratificeert''.
|
De kritische mobilist 2003
Commentaar en kopij aan ons opsturen
