De Indonesische archipel neemt op de brug tussen Azië en Australië een strategische positie in.

Dit vierde grootste land ter wereld beschikt over ongekende natuurlijke rijkdommen. Kanselier Helmut Kohl voorspelde onlangs dat de 194 miljoen Indonesiërs van nu binnen afzienbare tijd ook de vierde grootste economie in de wereld in handen zullen hebben. In dit verband zou men zich kunnen afvragen of de regering Beatrix niet het zogenaamde Volkscongres zou kunnen laten verzoeken om het koninkrijk als 28ste provincie bij de republiek Indonesië te voegen. Bij de huidige stand van de wereldeconomie zouden we betere overlevingskansen hebben als lid van ASEAN dan van de EG.
In 1958 werd Sukarno geconfronteerd met een groeiende binnenlandse controverse tussen het leger en de Partai Kommunis Indonesie (PKI). Voorlopig slaagde hij er steeds weer in, mede dankzij zijn immense populariteit, de vrede te handhaven door beide protagonisten constant naar elkaar toe te praten. Ik herinner me bijvoorbeeld uit 1961, hoe de president zowel generaal Nasution als D.N. Aidit, secretaris-generaal van de PKI, mee naar een topontmoeting bij de UNO had genomen waar Khruschev, Nehru, Nasser, Tito, Nkrumah, Castro en andere wereldleiders aan deelnamen. Ik heb toen een middag met Aidit boekhandels in Manhattan afgestroopt om bepaalde boeken op te sporen die hij wilde aanschaffen. Mijn gesprekken met Aidit hebben me overtuigd dat de PKI in 1961 geen problemen had met Sukarno's politieke beleid, ook al was de PKI in 1948 de eerste partij geweest die te Madiun een opstand ontketende, die door Sukarno en het leger de kop in werd gedrukt.
Onrust bij de strijdkrachten stak steeds opnieuw de kop op, in 1950, 1952, 1955, 1956 en 1958. Al meteen in het begin der vijftiger jaren mengde de CIA, opgericht om het wereldcommunisme te bestrijden, zich in de binnenlandse aangelegenheden van Indonesië. De Nederlander Werner Verrips werd in dit verband als één der eerste CIA'ers gearresteerd. Hij was voor het spionagewerk in Moskou opgeleid, belandde voor de USSR in Zuidoost-Azië, maar de CIA betaalde beter. Na afloop van zijn gevangenschap belandde hij weer in Nederland en dook hij op in gezelschap van een aantal industriëlen onder aanvoering van de vriend van prins Bernhard, dr. Paul Rijkens van Unilever. Tot deze groep behoorde ik van 1956 tot 1961 zelf, omdat men zich ten doel stelde de regering te bewegen Nieuw-Guinea vreedzaam over te dragen waarna de normale handelsbetrekkingen met Indonesië zouden kunnen worden hervat. Bij de intrede van Verrips in de groep-Rijkens heb ik in Vrij Nederland opening van zaken gegeven en de heren, zoals collega Henk Hofland het indertijd stelde, "het zwembad in gejaagd" en ben zelf teruggetreden.