Late vrijlating tapols
Tussen april en augustus 1991 zijn zeven politieke gevangenen
(tapols) vrijgelaten; enkelen van hen na ruim twintig jaar in de
gevangenis. Tenminste twee van de ex-tapols zijn drie jaar langer
vastgehouden dan in de strafmaat was bepaald. De straffen zijn
zowiezo uitgesproken in rechtszaken, die niet aan de
internationale normen voldoen.
Honderden politieke gevangenen - waarvan velen door Amnesty 
International als 'gewetensgevangenen' worden gekenmerkt - zitten
nog steeds vast in gevangenissen verspreid over het hele land:
islamitische aktivisten, honderden Acehers, Oosttimorezen en
Papua's, een aantal universiteitsstudenten en journalisten en nog
een dertigtal mensen die in de tweede helft van de zestiger jaren
werden veroordeeld wegens vermeende betrokkenheid bij de
gebeurtenissen in 1965. Voor zeven PKI-gevangenen dreigt nog
steeds de doodstraf. Sinds 1985 zijn ondanks internationale
verontwaardiging en protesten 22 tapols geexekuteerd.
 
PKI-ers
Drie van de vrijgelaten ex-tapols hebben meer dan twintig jaar
gevangen gezeten vanwege het lidmaatschap van de toentertijd
legale kommunistische partij PKI of vermeende betrokkenheid bij
de 1965-affaire. Drs. Susilo (53 jaar) werd in april vrijgelaten
na 23 jaar gevangenisstraf; Rewang en Marto Suwandi konden op 24
juli terugkeren naar hun familie in Solo en Jakarta. Zij zouden
respektievelijk op 23 januari 1988 en 8 september 1987 vrijkomen.
Er zitten nog meer tapols vast terwijl hun straftijd om is.
Rewang (63 jaar), voormalig lid van het Centraal Comite van de
PKI, werd in juli 1968 in Zuid-Blitar gearresteerd. Suwandi (69
jaar), voormalig hoofd van de afdeling logistiek van het Speciaal
Bureau van de PKI, werd in maart 1968 in Jakarta aangehouden.
Beiden waren veroordeeld tot levenslang, maar later werd hun
straf omgezet tot twintig jaar cel. Zij verbleven al die jaren in
de Cipinang-gevangenis in Jakarta. Sinds 1985 zijn Rewang en
Suwandi de enige veroordeelde PKI-ers die de gevangenis mochten
verlaten.
 
Moslims en Oosttimorees
Tot de groep vrijgelatenen behoren ook drie islamitische
aktivisten: professor Oesmany al Hamidy, rektor, (77 jaar), Hasan
Kiat, onderwijzer, (41 jaar) en de Ratono, student (30 jaar). Zij
werden op 17 augustus vrijgelaten. De drie waren in 1986
veroordeeld tot gevangenisstraffen varierend van zes tot zeven
jaar wegens 'opruiende preken en toespraken'.
Op 17 augustus werd ook de Oosttimorees David Dias Ximenes (42
jaar) vrijgelaten. Ximenes had drie jaar in 'voorarrest' gezeten,
voordat hij tot vijftien jaar gevangenisstraf werd veroordeeld op
beschuldiging van Fretilin-aktiviteiten. Ook Ximenes wordt door
Amnesty International gekenmerkt als 'gewetensgevangene'.
  
Bron: Tempo, 10.08.91; Amnesty International, Persbericht (NWS
11/32/91add), 29.08.91.