Een inwoner van het dorp Samet op Haruku (Molukken) is eind oktober
gearresteerd nadat hij zich verzette tegen annexatie van zijn grond
door het mijnbouwbedrijf PT Aneke Tambang.  Semual Latupapua werd
opgepakt toen hij een klacht indiende op het politiebureau tegen
mijnbouwactiviteiten op zijn land zonder zijn toestemming.  Op het
eiland Haruku worden sinds begin dit jaar proefboringen gedaan door
het het staatsbedrijf PT Aneka Tambang.  Eerdere onderzoeken toonden
aan dat er kopererts aanwezig is in de bodem.  Haruku, een van de
kleinere eilanden van de Molukse archipel, bestaat voornamelijk uit
bergen en strand.  De bewoners verbouwen sago, groenten en kruidnagels
en leven daarnaast van de visserij.  Al deze middelen van bestaan
worden bedreigd door de komst van de kopermijn.  Onder de bewoners is
ook onrust ontstaan doordat het proefterrein zich uitstrekt tot ver in
de bergen, dwars door een aantal 'heilige gebieden' die volgens de
traditie niet voor buitenstaanders toegankelijk zijn.  Officieel heeft
het oerbos op de berghellingen bovendien een beschermde status.
  Semual Latupapua (39) ontdekte half augustus een serie palen op zijn
land.  Aangezien hem daarvoor geen toestemming was gevraagd, trok hij
de palen uit de grond en nam ze als bewijsmateriaal mee naar huis.
Een maand later trof Latupapua negen gaten in zijn grond aan, een
halve meter diep en breed.  In verband hiermee nam hij contact op met
de plaatselijke mijneigenaar om te informeren of de regionale overheid
Aneka Tambang vergunning had verleend om op zijn grond werkzaamheden
te verrichten.  Dit bleek niet het geval.  Begin oktober kreeg
Latupapua een oproep om zich bij de politie te melden in verband met
het stelen van bedrijfseigendom.  Tijdens dit verhoor werd hij onder
druk gezet om de diefstal te bekennen.  Hij zei bereid te zijn de
palen terug te geven als het bedrijf een compensatie met hem zou
regelen voor de kuilen in zijn land.  Dat zou geregeld worden, maar
het gebeurde niet.  Een week later ontdekte Latupapua evenwel 26
nieuwe kuilen, gegraven in vier rijen.  Er bleken bovendien
elektriciteitskabels aangelegd.  Meerdere koffiestruiken en
kruidnagelbomen bleken omgehakt.  Latupapua ontstak hierop in woede,
sneed de kabels door en nam ze weer mee naar huis.  Laat die avond
kreeg hij bezoek van de politie die hem mee wilde nemen voor
ondervraging.  Hij weigerde gezien het late vuur, maar beloofde de
volgende dag uit eigen beweging naar het bureau te zullen komen.  Daar
aangekomen, werd Latupapua direct gearresteerd.  Toen zijn vrouw de
dag erop terugkwam met de palen in de hoop daarmee haar man vrij te
krijgen, bleek deze te zijn overgeplaatst naar de hoofdstad Ambon.
  De voorlichting aan de bewoners van Haruku over het project is tot
nu toe uiterst beperkt.  De milieu-organisatie Walhi is uiterst
bezorgd over de gevolgen van de activiteiten van Aneka Tambang voor
het mini-eilandje.  Koperwinning is grootschalig en hoogst vervuilend.
Veel mijnbouwgebieden zijn meerdere kilometers lang en breed.  Voor
met boren begonnen kan worden, moeten alle bomen en struikgewas op en
rond de mijn gerooid worden.  Bij het boren komen grote hoeveelheden
rotsblokken vrij, die opgeslagen worden in de omgeving.  Zelfs na
sluiting van een mijn kan slechts eenderde van die rotsblokken
teruggestort worden in de mijnschachten, omdat losgeboorde rots veel
meer volume heeft.  Daarnaast komen bij het boren naar koper zware
metalen vrij.  Een eenmaal geboorde mijnschacht loopt vol met
grondwater, dat er constant uitgepompt moet worden en afgevoerd naar
een rivier of de zee.  Dit grondwater is dan inmiddels vervuild met
zware metalen.  Ook de vervuilde ertsresten zullen uit financiële
overwegingen waarschijnlijk in zee gedumpt worden; veilige verwerking
is een dure aangelegenheid.  De gevolgen op de lange termijn voor
visstand, landbouw en ge- zondheid van de bevolking laten zich raden.
Nu al hebben eilandbewoners een afname van de visstand geconstateerd,
evenals erosie, die zichtbaar wordt door huizen die onder het rode
boorstof zitten.  Het rode stof vervuilt bovendien de rivieren, die
gebruikt worden voor drinkwater en de was.  De milieu-organisatie
Walhi probeert samen met de bewoners druk uit te oefenen op de
overheid om de mijnbouwplannen te verhinderen.  Tot nu toe zonder
resultaat.