In 1968 verhuisde Sukarno, vanwege gezondheidsredenen naar villa Wisma Jaso in Jakarta. Het doodtreiteren werd aldaar onverminderd voortgezet. Generaal Alamsjah, de speciale CIA-kassier van Suharto, jatte eerst drie automobielen uit de villa weg. En als klap op de vuurpijl kwam hij op een kwade dag onaangekondigd Bungkarno's kamer binnen en sleepte diens laatste contact met de buitenwereld, het televisietoestel weg. Later zond Suharto deze bandiet als ambassadeur naar Den Haag. Natuurlijk verleende Buitenlandse Zaken agr ement, zoals men daar wel vaker doet of men van de prins geen kwaad weet. Ik heb Alamsjah in zijn werkkamer nmaal opgezocht en hem recht aankijkend de vraag gesteld hoe hij na die lafhartige daad jegens de held van de Indonesische vrijheid ooit nog zijn gezicht buiten de deur had durven te vertonen. Niet kolonel Untung verdiende het vuurpeleton maar Alamsjah.
Benito Mussolini, de fascistische dictator van Italië, legde ook uiteindelijk het loodje omdat hij op het verkeerde paard had gewed. Na een spectaculaire carrière eindigde Mussolini zijn leven omgekeerd opgehangen aan een benzinepomp. Suharto wilde indertijd een gebaar jegens de kinderen van Sukarno maken. Twee kinderen weigerden, maar de anderen kregen een benzinepompstation ten geschenke om bij te kunnen verdienen, omdat Sukarno niemand één cent had nagelaten. Het zou het toppunt van gerechtigheid zijn indien deze moderne Cosa Nostrafiguur van Indonesië zal worden opgehangen aan een benzinepomp van bijvoorbeeld Megawati Sukarnoputri's station. Zoals trouwens de pamfletten, die momenteel in Indonesië circuleren, en waarvan er één in deze reportage is afgebeeld, schijnen te suggereren.
"De tirannie verdrijven, die mij mijn hert doorwondt", aldus eindigde hare majesteit haar sublieme toespraak op 5 mei 1995. Maar met de voorgenomen reis naar Indonesië staan de integriteit en geloofwaardigheid van haar nobele woorden op het spel. Zijn Indonesiërs slechts Aziatische Untermenschen, of hebben zij, als alle bewoners van deze planeet, hetzelfde recht op de eerbiediging van de meest elementaire rechten van de mens? Hebben Indonesiërs geen recht op de bevrijding van een Aziatische variant op Hitler of Mussolini? Door juist op dit moment Djakarta aan te doen helpt de Nederlandse koningin eerder de Indonesische tirannie bestendigen dan bevrijden. Zij zal zich ongewild laten gebruiken door de aartsvijanden van de meest elementaire mensenrechten in Azië, waarmee haar uitspraken over goed en fout tijdens onze strijd tegen fascisme en militaire dictatuur in een twijfelachtig licht komen te staan.

Bon voyage, Beatrix!