Politiek pamflet

De PKI slaagde erin, zich in de loop van de jaren vijftig te herstellen. Het is algemeen bekend - al thans bij alle Indonesië-deskundigen buiten Indonesie - dat de partij hierin slaagde door vanaf 1953 een volkomen legale koers te volgen en de parlementaire weg te bewandelen. Hier had de partij haar grote verkiezingsoverwinningen aan te danken en behoorde zij tot 'de grote vier', zo wel bij de in 1955 gehouden algemene verkiezingen voor het parlement, en kort daarop voor de Constituante, als bij de regionale en lokale verkiezingen in 1957. Maar het Witboek moest en zou bewijzen, dat de communisten vanaf het bestaan van de Republiek niets anders nastreefden dan langs revolutionaire weg op den duur de staatsmacht te veroveren, en daar in 1965 een verwoede en bloedige, maar vergeefse poging toe deden. Daartoe moest de strekking van de in 1954 door de partij aanvaarde strategie volkomen vervalst worden. Ziehier, hoe het Witboek dit doet (pag.37):

"A. De subversiestrategie van De PKI, in de jaren 1954-1965.

1. 'De methode van combinatie van drie vormen van strijd', uit het jaar 1954.
Via de zitting van het Politbureau van het Centraal Comité in het jaar 1954 heeft de PKI al een revolutiemethode ontworpen die geacht wordt te passen bij de situatie in lndonesië, namelijk de 'Methode van combinatie van drie vormen van strijd'. Deze revolutie-methode bevat de volgende elementen:

a. Guerillastrijd in de dorpen, gebaseerd op landarbeiders en arme boeren;

b. Revolutionaire strijd van stedelijke arbeiders, vooral arbeiders in de transportsector;

c. Intensief arbeiden te midden van de vijand, met name te midden van de gewapende macht."

Ik was stomverbaasd toen ik dit las, want mij is bekend, dat juist in dat jaar 1954 de strategie werd uitgestippeld langs parlementaire weg - maar daarover is in het Witboek niets te vinden. Ik zocht dus in de documenten om de 'drie punten van strijd' in het programma van de PKI terug te vinden - en opeens had ik het. Maar die drie punten gingen niet over de situatie van 1954 en volgende jaren, maar over de situatie tijdens de revolutionaire strijd vanaf 1945, tegen de Nederlanders! En punt drie over het intensieve werk te midden van 'de vijand', in het bijzonder te midden van de gewapende macht', sloeg op de Nederlandse vijand uit de revolutiejaren!
De reden waarom in de inleidende pagina's van dit PKI-programma aan die drie punten werd herinnerd, was dat in 1954 vanwege de kwestie Nieuw-Guinea een hernieuwde strijd tegen een buitenlandse vijand niet uitgesloten werd geacht. Vast staat in ieder geval, dat de TNI, het Indonesische leger, door de PKI volstrekt niet als een 'vijandelijke strijdmacht' werd beschouwd, zoals het Witboek het voorstelt. Een van de belangrijkste leuzen was juist om de eenheid van het volk met de strijdkrachten te versterken. Op deze manier wordt door het Witboek een volkomen vervalst beeld gegeven van de door de PKI in de periode 1954-1965 gevolgde strategie.

Het Witboek is geen historische studie, maar gewoonweg een politiek pamflet. In de pers werd de verschijning wel vermeld, maar ik ben geen echte bespreking van de inhoud tegengekomen Interessant was wel dat enkele historici te kennen gaven, met een verwijzing naar het boek van Sophiaan, dat een historische studie wel haar bronnen moet noemen. Ze voegden hier niet aan toe dat die in het Witboek ontbraken, maar voor een goed verstaander was het duidelijk genoeg. Natuurlijk konden de samenstellers de eigenlijke bron ook niet noemen: de duim waarmee het Suharto-bewind al bijna dertig jaar het eigen volk onderdrukt.

Wim F. Wertheim is emiritus hoogleraar sociologie