Inleiding
 
 

In de `Opdrachtformulering' verzocht het Dagelijks Bestuur van Amsterdam Oud Zuid het Instituut Clingendael onder meer om inzicht te krijgen in de problematiek rond de naam en functie van het Van Heutszmonument en het documenteren daarvan, alsmede hierover een eindadvies in te dienen. Ten einde tot een afgewogen advies te komen is gesproken met deskundigen, vertegenwoordigers van belangenorganisaties en met direct betrokkenen. Bij het opstellen van het advies is gebruikt gemaakt van de opvattingen van de deelnemers. Deze zijn echter niet letterlijk overgenomen, aangezien de gesprekken een inventariserend karakter hadden en de inzichten, over alle gesprekken genomen, soms vrij ver uit elkaar lagen. In deze bijlagen bij het advies zijn de verslagen van deze gesprekken opgenomen. Tevens zijn kopieën van enkele ingestuurde ideeën over het monument toegevoegd. Niet opgenomen in deze bijlagen zijn ingezonden ideeën over het monument voor bijeenkomsten in voorgaande jaren die opnieuw zijn toegezonden. Ten slotte zijn aan de verslagen twee werkstukken over het monument van leerlingen van Fons Vitae toegevoegd, die in deze adviesperiode vervaardigd zijn.
 
 

De procedure
 
 

Binnen de Stadsdeelraad Amsterdam Oud Zuid werd al enige tijd de noodzaak gevoeld om aan de ongewenste situatie rond het monument aan de Apollolaan een einde te maken. Deze noodzaak werd sterker naarmate er meer druk op het bestuur werd uitgeoefend om handelend op te treden. Slechts enkele voorbeelden:
 

Deze en andere verzoeken aan het toenmalige Stadsdeel Oud Zuid leidden er begin 1999 toe dat het Dagelijks Bestuur van het Stadsdeel Amsterdam Oud Zuid besloot om overleg te plegen met verschillende groeperingen. Uiteindelijk is dit besluit uitgelopen op een verzoek gevolgd door een opdrachtformulering aan het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael om een eindadvies te formuleren.
 
 

Ten einde tot een afgerond en realistisch advies over de toekomst van het monument te komen is een gespreksnotitie ten behoeve van het Dagelijks Bestuur van het Stadsdeel Amsterdam Oud Zuid geschreven en zijn er drie gespreksronden met verschillende groepen gehouden. Naast deze drie gespreksronden werden er nog drie gesprekken gevoerd: het eerste met enkele Indonesiërs, onder wie een persoon uit Aceh (17/4/2000) en een tweede met professor H. Schulte Nordholt (17/4/2000).Van het gesprek met de Indonesische deelnemers is een verslag in deze bijlagen opgenomen. Van Henk Schulte Nordholt alleen zijn suggestie over de toekomst van het monument. Van het derde gesprek met enkele docenten geschiedenis van scholen in de omgeving van het monument (17/5/2000) zijn geen aantekeningen gemaakt. Aanwezig waren P. v.d. Hanenberg (Amsterdams Lyceum), A.E. Heijkoop (Amsterdams Lyceum), N. Louter (Fons Vitae), A. v.d. Meer (Hervormd Lyceum Zuid), J. Stuit (Spinoza Lyceum), en C. Trufino (oud-docent Amsterdams Lyceum). Belangrijkste punten in het gesprek waren de volgende.
 


De drie gespreksronden alsook de discussie met de groep uit Indonesië vonden plaats in de Raadszaal in het Stadsdeelkantoor op de Koninginneweg. Het gesprek met Henk Schulte Nordholt vond plaats in de Universiteit van Amsterdam. De docenten kwamen in het Amsterdams Lyceum bijeen.
 

De eerste van de in de gespreksnotitie aangekondigde drie gespreksronden werd gehouden met een groep historici. Enkele van de genodigden konden wegens tijdgebrek niet aan de gesprekken deelnemen. Aan de tweede gespreksronde namen vooral vertegenwoordigers van belangengroepen deel. Helaas haakte de (oud)politici om verschillende redenen af. Ook de deelname aan de voorbereiding van een belangrijke conferentie over Indonesië en de Europese Unie op 11 en 12 mei verhinderde enkele genodigden om te komen. Voor de laatste gespreksronde waren verschillende initiatiefnemers en de wijkcentra uitgenodigd. Van de wijkcentra was alleen een vertegenwoordiger van de Vondelpark-Concertgebouwbuurt aanwezig. De mededeling werd gedaan dat de uitnodiging het Wijkcentrum Ceintuur niet had bereikt. Aan de gespreksronden namen ook familieleden van de architect en beeldhouwer van het monument deel.
 
 

Deelnemers aan de verschillende gespreksronden over de toekomst van het Van Heutszmonument waren:
 

17 april 2000: Indonesische delegatie


17 april 2000 met professor Henk Schulte Nordholt, Universiteit van Amsterdam


27 april 2000: historici


10 mei 2000: vertegenwoordigers belangengroeperingen


15 mei 2000: actief betrokkenen uit de omgeving


 

De gesprekken waren onmisbaar voor de gedachtevorming over het advies, hoewel heel veel ideeën om allerlei redenen van praktische en andere aard niet zijn overgenomen of in dit advies becommentarieerd. In de verslagen van de gesprekken en enkele afzonderlijke inzendingen van de deelnemers zijn deze ideeën terug te vinden. Hoe dan ook, ze vormden een rijke bron van informatie die bij aanvaarding van dit advies opgenomen dient te worden in de beschrijving van de geschiedenis van het monument aan de Apollolaan en het Olympiaplein.

[Terug]